آخرین ارسال ها

» اسلایدر » شاخصه های تمدن نبوی(۱)

تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۸/۱۳ - ۰:۱۹

 کد خبر: 2482
 25 بازدید

شاخصه های تمدن نبوی(۱)

لازمه هدایت جامعه و هدیه زیبا و ارزشمند سعادت به جامعه بشری، داشتن برنامه بلند مدت و اساسی و بنیادی می باشد .اگر کسی بدون داشتن برنامه دست به اقدامی بزرگ بزند و قصد عوض کردن یک فرهنگ را داشته باشد یقینا قبل از شروع شکست خورده است .

شاخصه های تمدن نبوی(۱)

لازمه هدایت جامعه و هدیه زیبا و ارزشمند سعادت به جامعه بشری، داشتن برنامه بلند مدت و اساسی و بنیادی می باشد .اگر کسی بدون داشتن برنامه دست به اقدامی بزرگ بزند و قصد عوض کردن یک فرهنگ را داشته باشد یقینا قبل از شروع شکست خورده است .

پیامبر عظیم الشان اسلام برای معرفی و ترویج اسلام ناب و بلند کردن پرچم اسلام و حکومت اسلامی ابتدا نیاز دارد به تدوین  و معرفی یک برنامه همسو با فعالیت های خود که برای جامعه خود حرف نو تازه و البته هم سطح آنها داشته باشد. پیامبر اکرم (ص) جهت مقابله با فرهنگ کهنه و زودگذر جاهلیت به معرفی یک تمدن اسلامی و ماندگار دست میزند . تمدنی که سعادت بخش و سرور آفرین است .

برنامه پیامبر معرفی تمدن اسلامی می باشد تمدنی برخاسته از اندیشه های وحیانی و الهی که همیشه نو و تازه است و هیچ وقت کهنه نمی شود .

این تمدن شاخصعه هایی دارد که به چند نمونه اشاره خواهیم کرد:

 

اولین شاخصه تمدن اسلامی پیامبر را می توان خداباوری و تکیه به خداوند و توحید معرفی کرد .

این شاخصه از بنیادی ترین ارکانی است که تمدن نبوی بر آن استوار است و بدون آن، اساس دعوت همه پیامبران به ویژه حضرت محمد صلی الله علیه و آله متزلزل می شود. پس می توان گفت تمدن نبوی، تمدن نمود و تجلی فطرت الهی انسان است؛ یعنی همه اهداف این تمدن در پرستش، تعالی و تقرب انسان به خدا خلاصه می شود. سیره پیامبر گرامی اسلام در دگرگون سازی جامعه، بر مبنای برقراری و تقویت رابطه انسان با خدا استوار بود. آن حضرت، یاران و پیروان خویش را نیز پیش از انجام هر کاری به اصلاح رابطه شان با خدا فرامی خواند. حضرت امام صادق علیه السلام در این باره می فرماید: سیره رسول خدا صلی الله علیه و آله چنان بود که هرگاه تصمیم می گرفت گروهی را برای پیکار بفرستد، آنان را فرامی خواند و برابر خود می نشاند. آن گاه می فرمود: حرکت کنید به نام خدا، برای خدا، در راه خدا و بر آیین رسول خدا. (شیخ حر عاملی، وسائل الشیعه،، ج ۱۱، ص ۴۳٫)

همچنین آن گاه که پیامبر خدا، معاذ بن جبل را به عنوان فرماندار به یمن فرستاد، در سفارش به او فرمود: تو را به این امور سفارش می کنم: تقوای الهی، راستی در گفتار، وفای به عهد، ادای امانت، ترک خیانت، نرمی گفتار، پیشی گرفتن در اسلام، حفظ حقوق همسایه، ملازمت در ایمان و محبت و رحمت به مردم. (ابومحمدبن شعبه حرانی، تحف العقول، ص ۱۹)

رسول خدا صلی الله علیه و آله، مردم را به توحید نظری و عملی در همه جنبه های وجودی شان فراخواند و همه برنامه ها و هدف ها را به این سو رهنمون کرد. دعوت پنهانی و آشکار و همگانی، دفاع و تهاجم، جنگ و صلح و دیگر فعالیت های رسول خدا صلی الله علیه و آله، هدف و منظوری الهی و متعالی داشت و پیروان خود را نیز به این امر سفارش می کرد، چنان که در قرآن کریم می خوانیم:”بگو آیا خدایان پراکنده بهترند یا خداوند واحد قهار”

( یوسف: ۳۹)

رسول اکرم صلی الله علیه و آله نیز سخنان فراوانی در این باره بیان کرده است که به برخی از آنها اشاره می کنیم. آن حضرت درباره خداشناسی می فرماید: بهترین اعمال، خداشناسی است؛ زیرا با وجود دانش و معرفت، عمل کم یا زیاد، تو را سود می بخشد، ولی با وجود نادانی [نسبت به خدا]، نه عمل اندک تو را سود می بخشد و نه عمل بسیار. (۱)

آن حضرت درباره اهمیت یاد خدا نیز فرموده است: خدای عزوجل می فرماید: هرگاه یاد من بر بنده ای غالب شود، خواهش و خوشی او را در یاد خود قرار می دهم و چون خواهش و خوشی او را در یاد خود قرار دهم، عاشق من می شود و من نیز عاشقش می شوم و چون عاشق یکدیگر شدیم، حجاب میان خود و او را برمی دارم و عشق خود را بر جان او چیره می گردانم، چنان که مانند [دیگر ]مردم دچار فراموشی و غفلت نمی شود. سخن آنان، سخن پیامبران است. اینان به راست قهرمانند. (۲)

آن حضرت در کلام دیگری فرمود: «هرکس چهل روز خود را برای خدا خالص کند، چشمه های حکمت از قلبش بر زبانش جاری می شود». (۳)

در حقیقت، این شاخصه تمدن نبوی، مبیّن این حقیقت است که انسان در مکتب اسلام، دل باخته رسیدن به کمال لایتناهی و شایسته این اشتیاق و

حرکت و سیر به سوی سرچشمه همه فضیلت ها و ارزش هاست. انسان، با چنین دل باختگی والا، بی وقفه به سوی مقصدی نهایی و لایزال پیش می رود. این حرکت سازنده از درون شروع می شود. البته دعوت و جاذبه، از اصل ذات حق سرچشمه می گیرد، ولی جبری و تحمیلی نیست؛ زیرا در صورت جبری بودن، سیر معنوی انسان بی ارزش می شود. آن گاه این سیر ارزشمند است که باید با شناخت و آگاهی همراه باشد و فرد، با کوشش خستگی ناپذیرش، مسیر را بپیماید و به مقصد متعالی خویش برسد که این، شورانگیزترین عرصه تکاپوی معنوی انسان و فرصت دست یابی به بالاترین معنویت ها و زیبایی هاست. ازاین رو، خداوند، انسان را مخاطب قرار داده و سرنوشت او را در مسیری که در پیش دارد، روشن کرده است و می فرماید: «ای انسان! تو با کوشش و رنج به سوی پروردگارت می روی و او را دیدار خواهی کرد.» (انشقاق: ۶)

البته این دیدار جز با کشش از جانب پروردگار و لطف وی صورت نمی گیرد. تا که از جانب معشوق نباشد کششی کوشش عاشق بیچاره به جایی نرسد

در فرهنگ نبوی، هر کاری با نام و یاد خدا و توکل به او شروع می شود و با اعتماد و اتکا به او جریان و با نام و سپاس از او پایان می یابد. توحید یک

مسلمان حقیقی به اندیشه ای صرف منحصر نیست، بلکه بر سراسر وجود او احاطه دارد و در اندیشه ها و رفتارهایش نمود می یابد و به آنها جهت می بخشد. ازاین رو، مسلمان حقیقی تنها به خدا توکل می کند و هیچ کس را شریک او نمی داند.

برگرفته از کتاب اصول و شاخصه های تمدن نبوی



ارسال دیدگاه